Giai đoạn 1945 – 1975 là một trong những thời kỳ quan trọng và hào hùng nhất trong lịch sử hiện đại của Việt Nam. Trong suốt 30 năm đầy biến động, dân tộc Việt Nam đã phải tiến hành những cuộc đấu tranh vô cùng gian khổ để bảo vệ nền độc lập dân tộc và thực hiện khát vọng thống nhất đất nước.

Đây là thời kỳ chuyển mình mạnh mẽ của dân tộc Việt Nam từ một đất nước thuộc địa sang một quốc gia độc lập, tự chủ. Bắt đầu từ Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nhân dân Việt Nam đã lật đổ ách thống trị của thực dân và phong kiến, khai sinh nhà nước mới.

Tuy nhiên, nền độc lập vừa giành được ngay lập tức bị đe dọa khi các thế lực thực dân và đế quốc tìm cách quay trở lại xâm lược. Vì vậy, nhân dân Việt Nam buộc phải tiến hành hai cuộc kháng chiến trường kỳ:

Năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc, tạo ra những biến động lớn trong tình hình chính trị thế giới. Tại Đông Dương, phát xít Nhật đã lật đổ chính quyền thực dân Pháp vào tháng 3/1945 và thiết lập sự kiểm soát trực tiếp.

Tuy nhiên, khi Nhật Bản đầu hàng Đồng minh vào tháng 8/1945, chính quyền tay sai sụp đổ, tạo ra khoảng trống quyền lực. Đây chính là thời cơ “ngàn năm có một” để nhân dân Việt Nam đứng lên giành chính quyền.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh, cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám đã diễn ra nhanh chóng trên toàn quốc.

Sau khi thất bại trong việc tái lập quyền kiểm soát bằng con đường ngoại giao, thực dân Pháp đã phát động chiến tranh xâm lược Việt Nam.

Ngày 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến, khẳng định quyết tâm bảo vệ độc lập của dân tộc:

“Chúng ta thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ.”

Cuộc kháng chiến chống Pháp diễn ra trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn:

• Nền kinh tế kiệt quệ sau nhiều năm chiến tranh.
  
  

• Vũ khí và trang bị quân sự còn thiếu thốn.
  
  

• Chính quyền cách mạng còn non trẻ.
  
  

Tuy nhiên, với chiến lược toàn dân, toàn diện, trường kỳ kháng chiến, quân và dân Việt Nam đã từng bước chuyển từ phòng ngự sang phản công.

Sau Hiệp định Genève, Mỹ đã can thiệp sâu vào miền Nam Việt Nam nhằm ngăn chặn sự phát triển của phong trào cách mạng.

Trong khi đó:

• Miền Bắc tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội và trở thành hậu phương lớn cho cách mạng cả nước.
  
  

• Miền Nam tiếp tục đấu tranh chống chính quyền Sài Gòn và quân đội Mỹ.
  
  

Cuộc kháng chiến chống Mỹ kéo dài hơn 20 năm, với nhiều giai đoạn và chiến lược quân sự khác nhau.

Sau khi Mỹ rút quân, tương quan lực lượng trên chiến trường thay đổi có lợi cho cách mạng Việt Nam. Đầu năm 1975, quân và dân Việt Nam mở cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975.

Các chiến dịch lớn diễn ra liên tiếp:

• Chiến dịch Tây Nguyên (3/1975): Mở màn cuộc tổng tiến công.
  
  

• Chiến dịch Huế – Đà Nẵng: Giải phóng toàn bộ miền Trung.
  
  

• Chiến dịch Hồ Chí Minh (4/1975): Chiến dịch quyết định.
  
  

Ngày 30/4/1975, xe tăng của Quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập tại Sài Gòn, chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng vô điều kiện.

Sự kiện lịch sử này đã:

• Chấm dứt cuộc chiến tranh kéo dài hơn 30 năm.
  
  

• Giải phóng hoàn toàn miền Nam Việt Nam.
  
  

Mở đường cho sự thống nhất đất nước.